# De Toekomst van Federatieve Toegang

Op 22 oktober 2024 kwamen beleidsmakers, technische experts en andere
belanghebbenden samen tijdens het evenement 'De Toekomst van Federatieve
Toegang' in Utrecht. Dit evenement bood een platform voor het bespreken van de
juridische en technische uitdagingen die gepaard gaan met federatieve
samenwerking en veilige gegevensuitwisseling binnen de overheid. Belangrijke
thema's zoals standaardisering, privacy, beleidsmatige controle en innovatieve
technische oplossingen werden behandeld in interactieve sessies, met als doel om
gezamenlijk een toekomstbestendig model voor federatieve toegang te ontwikkelen.

<!-- truncate -->

## Opening en introductie

De dag begon met een opening door Aliza Tekofsky (portfoliomanager bij Digilab)
en Gideon Zegwaard (architect Federatief Datastelsel). Ze benadrukten het belang
van een federatief stelsel voor gegevensdeling binnen de overheid, met aandacht
voor zowel juridische als technische uitdagingen.

**Suzanne Franken**, trainer privacywetgeving, gaf inzicht in de juridische
kaders voor gegevensdeling in het opsporingsdomein. Ze besprak de verschillen
tussen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet
politiegegevens (Wpg), evenals de specifieke bepalingen voor boa's in de Besluit
politiegegevens boa’s (Bpgboa). Suzanne benadrukte hoe belangrijk het is dat
opsporingsambtenaren zich aan strikte verwerkingsgrondslagen en
beveiligingseisen houden, en besprak termen zoals proportionaliteit,
subsidiariteit en de noodzakelijkheid van gegevensverwerking.

## Een standaard voor federatieve toegang

Marc de Boer, product owner van Federatieve Toegang, gaf een uitgebreid
overzicht van het centrale thema in zijn presentatie “Een standaard voor
federatieve toegang?”. Marc besprak waarom een standaard essentieel is voor
interoperabiliteit en beheersbaarheid in een federatief datastelsel, vooral met
het oog op de Europese datastrategie en de toenemende behoefte aan veilige
gegevensdeling binnen de overheid. Hij introduceerde Policy Based Access Control
(PBAC) als een veelbelovende richting en riep deelnemers op hun ervaringen te
delen om de haalbaarheid en adoptie van dit autorisatiemechanisme te verkennen.

## Parallelle tracks

Na de pauze verdeelden de deelnemers zich over twee parallelle tracks:

**Technisch spoor: Policies!** Onder leiding van Marc van Andel werd het
technische spoor verdiept met een sessie over verschillende policy-talen zoals
XACML, ODRL, en Rego. De discussie bracht belangrijke onderwerpen aan bod, zoals
de noodzaak van een leesbare policy-taal voor zowel technici als niet-technici.
De zaal droeg ook alternatieve talen aan, waaronder LegalRuleML en Zanzibar, die
mogelijk onderzocht zullen worden. **Juridisch spoor:** In het juridische spoor
kwamen Wouter Diephuis en Jasper Schut aan bod, met thema’s zoals de juridische
kaders die nodig zijn voor federatieve toegang en privacybescherming.

## Battle: Wat weten jullie over verstrekkingen?

De dag werd afgesloten met een interactieve en leerzame battle, geleid door Marc
(de Boer) en Aliza. Teams werden uitgedaagd om hun kennis over
gegevensverstrekking in praktijkcases te testen. Het was een spannende
afsluiting die zowel de kennis als de samenwerking onder de deelnemers
stimuleerde. Uiteindelijk won team 4: ze haalden als belangrijkste les uit de
opening dat het opsporingsdomein een goed voorbeeld is van een federatief
stelsel met duidelijke wetgeving, ideaal om goede policies van te maken.

## Afsluiting en toekomst

De Toekomst van Federatieve Toegang bood alle aanwezigen de kans om ideeën uit
te wisselen en bij te dragen aan de visie op een veiliger, federatief
toegangsmodel binnen de overheid. De presentaties zijn te vinden
[op onze website](https://digilab.pleio.nl/groups/view/fdadad2d-155d-4395-a010-67003d2d9e8a/de-toekomst-van-federatieve-toegang/files)
voor wie de sessies wil herbekijken, en het projectteam nodigt geïnteresseerden
uit om contact op te nemen met het Digilab-team voor projecten.

## Sfeerimpressie

::video-vimeo[sfeerimpressie]{id=1025108848}

<!-- prettier-ignore -->
:::note[Dit artikel verscheen eerder op [digilab.overheid.nl](https://digilab.overheid.nl/blog/de-toekomst-van-federatieve-toegang/)]
:::
