# Eindelijk meer over de Nederlandse Digitale Dienst

![Kees Keulemans, kwartiermakersteam Nederlandse Digitale Dienst](/blog/2026/09/21/img/kees.jpg)
_Kees Keulemans, kwartiermakersteam Nederlandse Digitale Dienst_

Lang wisten we weinig over de Nederlandse Digitale Dienst (NLDD). Het bleef een
in nevelen gehuld initiatief waarvan de verwachtingen hoog gespannen waren.
Gelukkig waren wij aanwezig bij de meetup van Digilab in Utrecht, waar Kees
Keulemans meer vertelde over waar het team nu staat, en hoe het van plan is te
opereren.

<!-- truncate -->

## Rapport door Kamercommissie Digitale Zaken

Voor het ontstaan van de NLDD moeten we terug naar het rapport "Ons Digitaal
Fundament" dat geschreven werd door de Kamercommissie Digitale Zaken. Hierin
werd het idee beschreven van "Een centrale Digitale Dienst", die zou moeten
zorgen voor "samenhang tussen beleid, infrastructuur en uitvoering".

Het voorstel beklijfde in de bestuurlijke kringen: het kwam uiteindelijk terecht
in het coalitieakkoord. Daardoor werd het bij het aantreden van staatssecretaris
Digitale Economie en Soevereiniteit, Willemijn Aerdts, meteen een aandachtspunt.

## Achterliggende analyse

De analyse die Kees schetst en waar de NLDD uit voortkomt is de volgende:

- Binnen de overheid zit er te vaak geen technische kennis aan tafel.
- Aannames die er zijn worden te laat getoetst.
- Er gaat veel tijd naar overleg, waardoor oplossingen lang abstract blijven.

Ook wordt er nog te veel lineair gewerkt, in de vorm van de ouderwetse
watervalmethode, terwijl het in de IT gebruikelijk is om in korte iteraties snel
deelproducten op te leveren om te toetsen wat werkt. Andere problemen die worden
genoemd zijn risicoavers gedrag, externe inhuur om het kennisgat te vullen en
het gebrek aan autoriteit om keuzes te maken en zo het algemene belang te
behartigen.

## Terug naar het coalitieakkoord

Als op 30 januari 2026 het
[coalitieakkoord](https://www.kabinetsformatie2025.nl/documenten/2026/01/30/aan-de-slag---coalitieakkoord-2026-2030)
vermeldt dat er een Digitale Dienst komt, blijkt er geen budget voor
gereserveerd te zijn. Bij BZK is er toen nagedacht over hoe de Digitale Dienst
het beste kon starten. Daaruit is het plan voortgekomen om Digilab, Bureau
Architectuur Digitale Overheid en Bureau Forum Standaardisatie virtueel samen te
brengen.

In de beginfase werden er snel eerste ideeën uitgewerkt als voorbereiding voor
het gesprek met de staatssecretaris. De vraag was: hoe zet je iets neer waar
zoveel van wordt verwacht? Het initiatief moet gaan laten zien hoe je binnen de
overheid met technische mensen werkt.

## Doorbraakprojecten

Om snel van start te gaan is er gekozen om vier projecten te markeren als
"doorbraakprojecten". Dit zijn projecten die veel potentie hebben en waar vanuit
de dienst aan gewerkt wordt. Dit zijn:

- [Fundament](https://github.com/fundament-oss) (Private Cloud, volledig open
  source en op eigen hardware)
- [MijnOverheid Zakelijk](https://mijnoverheidzakelijk.nl/) (MijnOverheid voor
  bedrijven)
- [RegelRecht](https://regelrecht.rijks.app/) (Wetten als uitvoerbare code)
- AI-assisted programming



## Uitgangspunten

Dan vervolgt Kees zijn verhaal met de uitgangspunten waar de Digitale Dienst op
leunt. De dienst:

- is snel en compact
- heeft een makersmentaliteit, met een focus op testen
- heeft zelf technisch bekwaam personeel
- heeft een directe lijn met de staatssecretaris
- is zelf geen opdrachtnemer
- werkt samen met technici van andere organisaties

Leuk detail is dat het team naar goede scrumtraditie elke drie weken een demo
houdt voor de staatssecretaris. Het credo geldt: bring the demo not the memo!

## Eindelijk ook een website!

Een andere belangrijke horde is genomen, want deze presentatie blijkt ook direct
de launch van de officiële website van de NLDD. Deze is vanaf heden te bezoeken
op [digitaledienst.overheid.nl](https://digitaledienst.overheid.nl). De website
bevat nu alleen nog een tijdlijn, maar op termijn vind je hier meer informatie.

## De toekomst

Het team groeit: inmiddels bestaat het uit zo'n 45 mensen. Ook zijn er veel
cruciale debatten in aantocht waaruit misschien weer werk voortkomt voor de
NLDD.