# Richtlijn: Werk vanuit de behoefte van de gebruiker

Zorg ervoor dat je begrijpt wat je gebruikers drijft en wat dit betekent voor je
project.

## Rationale: Waarom vanuit de behoefte van de gebruiker werken?

Wanneer niet wordt onderzocht welke problemen een gebruiker probeert op te
lossen, bestaat het risico dat functionaliteiten worden ontwikkeld die
uiteindelijk niet worden gebruikt. Of het zorgt ervoor dat de software niet
voldoende bruikbaar is voor de gebruiker. Bijvoorbeeld omdat de software traag
blijkt te werken, complex te bedienen is of zelfs onveilig. Dit leidt tot
verspilling van tijd, geld en middelen.

Een team dat werkt aan software met daadwerkelijke maatschappelijke waarde voor
burgers, ervaart meer zingeving en motivatie. Door te focussen op echte
gebruikersbehoeften lever je software die echt gebruikt wordt en waarde
toevoegt.

Door gebruikers centraal te stellen ontdek je vroegtijdig welke functionaliteit
en welke niet-functionele eigenschappen echt nodig zijn en welke nice-to-have
zijn. Dit helpt bij het stellen van prioriteiten en zorgt voor efficiënter
gebruik van beschikbare middelen.

## Doelgroep: Wie zijn er betrokken bij gebruikersbehoeften?

De volgende doelgroepen kunnen met gebruikersbehoeften aan de slag: product
owners, UX designers, researchers, developers en testers.

Product owners zorgen dat de product backlog aansluit bij gebruikersbehoeften en
prioriteren op basis van gebruikerswaarde. UX designers en researchers voeren
gebruikersonderzoek uit en vertalen inzichten naar ontwerpen. Developers bouwen
functionaliteit die aansluit bij gebruikersbehoeften. Testers valideren dat de
software voldoet aan de behoeften van gebruikers.

## Implementatie: Hoe werk je vanuit de behoefte van de gebruiker?

### Methoden en technieken

#### User stories schrijven

User stories zijn korte, informele beschrijvingen van een functionaliteit vanuit
het perspectief van de eindgebruiker. Een typische user story volgt dit format:
"Als [type gebruiker], wil ik [doel of actie], zodat ik [wens of voordeel]."
Bijvoorbeeld: "Als burger wil ik inloggen op een overheidswebsite zodat ik mijn
belastingaangifte kan indienen."

#### Persona's ontwikkelen

Persona's zijn fictieve, representatieve gebruikersprofielen die gebaseerd zijn
op data en inzichten uit gebruikersonderzoek. Ze helpen om de behoeften, doelen
en gedragingen van verschillende gebruikersgroepen te begrijpen en te
visualiseren.

#### Niet-functionele eisen identificeren

Identificeer samen met gebruikers en belanghebbenden welke niet-functionele
eigenschappen de software moet hebben, zoals performance, beveiliging,
gebruiksvriendelijkheid en onderhoudbaarheid.

### Tools

#### User research tools

Tools voor gebruikersonderzoek zoals Hotjar, UserTesting of Optimal Workshop
helpen bij het uitvoeren van usability tests en het verzamelen van
gebruikersfeedback.

#### Backlog management tools

Voor het vastleggen van user stories en niet-functionele eisen gebruik je tools
zoals Jira, Azure DevOps of GitLab.

### Gerelateerde richtlijnen

- [Niet-functionele eisen identificeren](richtlijn-niet-functionele-eisen-identificeren.md)

### Succescriteria

Wanneer voldoe je aan deze richtlijn?

- Je voert regelmatig gebruikersonderzoek uit en verwerkt de inzichten in je
  backlog.
- Je schrijft user stories vanuit het perspectief van de gebruiker.
- Je valideert ontwikkelde functionaliteit met gebruikers.

Wanneer ben je echt goed bezig?

- Je hebt persona's ontwikkeld op basis van daadwerkelijk onderzoek.
- Je meet de gebruikerstevredenheid en gebruikt dit om je product te verbeteren.
- Je betrekt gebruikers actief bij het ontwikkelproces door regelmatige
  feedbacksessies.

## Wanneer is deze richtlijn van toepassing?

Deze richtlijn is van toepassing op alle softwareontwikkelingsprojecten waarbij
software wordt ontwikkeld voor eindgebruikers, zowel interne medewerkers als
andere burgers.

## Bronnen

### Wet- en regelgeving

Geen bekend.

### Beleid

Geen bekend.

### Standaarden

Geen bekend.

### Communities

- [Gebruiker Centraal](/kennisbank/front-end/communities/gebruiker-centraal)

### Literatuur

- [Persona's in beleid, hoe dan? Zo dan!](https://www.gebruikercentraal.nl/personas-in-beleid-hoe-dan-zo-dan/)
  (Gebruiker Centraal)

### Bronnen op developer.overheid.nl

Geen bekend.